İyi bir fotoğrafçı olmak istiyorsanız, size gereken şey yalnızca biraz bilgi ve tecrübe...
Fotoğraf çekimi için bazı mühim ipuçlarını vermeden önce, ana kuralı hatırlatalım: Fotoğraf makinenizi her vakit yanınızda bulundurun. Çünkü bazı anlar vardır ki, on senede bir ancak karşılaşabilirsiniz. Bunu unutmayın ve aşağıdaki bilgileri okuduktan sonra, makinenizi alıp harika fotoğraflar çekmeye başlayın.
Fotoğrafçı, sistemli bir yaklaşımla hareket ettiği sürece, öğrenme vetiresi hızlandırılabilir. Rastgele çekim yapmaktansa, her fotoğrafçı kendisi için bir öğrenme tecrübesi dönemi oluşturmalıdır. Her bir değişikliğin görüntüyü nasıl etkilediği tam olarak öğrenilene kadar malzemeler ve fotoğraf makinesinin bütün özellikleri tek tek tecrübe edilmelidir.
Fotoğrafçı işe öncelikle aynı konuyu farklı objektiflerle, sonra da aynı objektifle farklı mesafelerden görüntülemekle başlayabilir. Böylelikle objektifin odak uzaklığı ve mesafenin görüntüyle nasıl bir ilişki içinde olduğu üzerine bilinmesi gereken her şeyi öğrenip tecrübe kazanacaktır.
FOTOĞRAFINI ÇEKTİĞİNİZ KİŞİNİN GÖZÜNE BAKIN
Gerçek hayatta olduğu gibi, fotoğraf çekerken kişinin gözünün içine bakmak arada bir bağ oluşturur. Birinin fotoğrafını çekerken, makineyi kişinin göz seviyesinde tutun. Çocuklar söz konusuysa, bu, onların boyuna inmeniz gerekiyor demektir. Çektiğiniz kişinin her zaman makineye bakması gerekmez. Tek başına göz seviyesi açısı sizi resmin içine çeken kişisel ve davetkâr bir his meydana getirir.
SADE BİR ARKA PLAN KULLANIN
Sade bir arka plan, fotoğrafını çektiğiniz objenin daha iyi görüntülenmesini sağlar. Makinenizin vizöründen bakarken çektiğiniz objenin çevresini inceleyin. En sevdiğiniz yeğeninizin kafasından çıkan antenler, kulaklarından sarkan arabalar olmaması için özen gösterin.
DIŞ MEKÂNDA FLAŞ KULLANIN
Parlak gün ışığı, yüzde istenmeyen derin gölgeler oluşturabilir. Yüzü aydınlatmak için flaş kullanarak gölgeleri yok edin. Güneşli havalarda insan resmi çekerken flaşınızı açmayı unutmayın. Dolgu flaşı veya tam flaş modunu seçebilirsiniz. Fotoğrafını çektiğiniz kişi en fazla 1,5 metre uzaklıktaysa dolgu flaşı, daha uzaktaysa tam flaş modu gerekebilir. Dijital bir fotoğraf makinesiyle sonuçları incelemek için fotoğraf görüntüleme panelini (LCD ekran) kullanın.
Bulutlu günlerde varsa sürekli flaş modunu seçin. Flaş insanların yüzünü aydınlatır ve yüz hatlarının öne çıkmasını sağlar. Bulutlu günlerin hafif ışığı bazen hoş sonuçlar verebildiğinden, flaşsız olarak da fotoğraf çekmeyi de tecrübe edebilirsiniz.
YAKINA GİDİN
Fotoğrafını çektiğiniz nesne arabadan daha küçük bir objeyse, deklanşöre basmadan bir, iki adım yaklaşıp zoom (zum) kullanın. Maksadınız fotoğraf karesini fotoğrafını çektiğiniz objeyle doldurmak olmalı. Yakın çekimle, kalkmış bir kaş ya da serpiştirilmiş çiller gibi anlam katacak ifadeler yakalayabilirsiniz.
Ancak fazla yakına giderseniz fotoğrafınız bulanıklaşır. Çoğu fotoğraf makinesinin en yakın odak mesafesi yaklaşık 90 cm ya da makinenizden bir adım uzaklıktadır. Fotoğraf makinenizin en yakın odak mesafesinden (emin olmak için makinenizin kullanım kılavuzuna bakabilirsiniz) daha yakına giderseniz fotoğraf bulanık çıkar.
FOTOĞRAFINI ÇEKTİĞİNİZ OBJEYİ TAM ORTALAMAYIN
Sahnenin tam ortası, gösteri yapan kişi için bulunmaz bir yerdir. Ancak, fotoğraf karenizin tam ortası için aynı şeyi söylemek doğru değil. Çektiğiniz nesneyi fotoğraf karesinin tam ortasından hafif yana kaydırarak, fotoğrafınıza hayat verin. Vizörünüzde karelerden oluşan bir oyun tahtası olduğunu farzedin. Fotoğrafını çektiğiniz nesneyi tahtadaki karelerden birine yerleştirin ve deklanşöre öyle basın.
Otomatik odaklı bir fotoğraf makineniz varsa, bu tür makinelerin çoğu vizörün ortasında bulunan nesneye odaklanacağından, hedefi kilitlemeniz gerekir.
ODAĞI KİLİTLEYİN
Çektiğiniz obje, fotoğrafın tam ortasında değilse net bir fotoğraf elde edebilmek için odağı kilitlemeniz gerekir. Otomatik odaklı fotoğraf makinelerinin çoğu fotoğrafın merkezinde ne varsa ona odaklanır. Ancak fotoğraf kalitesini artırmak için çoğu zaman çektiğiniz nesneyi tam ortadan hafif yana kaydırmanız gerekir. Bulanık bir fotoğraf çekmek istemiyorsanız, önce çektiğiniz nesne tam ortadayken odağı kilitlemeli, ardından da nesne ortadan yana kayacak şekilde kompozisyonu değiştirmelisiniz.
Odağı genellikle üç adımda kilitleyebilirsiniz. Önce, nesneyi tam ortaya yerleştirin ve deklanşörü yarım basılı halde tutun. İkinci olarak, deklanşör hâlâ yarım basılı halde makinenizi oynatarak nesneyi ortadan yana kaydırın. Üçüncü ve son olarak, fotoğrafı çekmek için deklanşöre tam olarak basın.
FLAŞINIZIN ETKİ MESAFESİNİ ÖĞRENİN
Flaş kullanılırken yapılan en yaygın hata, flaşın etki mesafesi dışındaki nesneleri çekmektir. Bu neden yanlıştır? Çünkü flaşın tesir mesafesinin uzağından çekilen fotoğraflar karanlık olacaktır. Birçok fotoğraf makinesinde flaşın maksimum tesirli olacağı mesafe 4,5 metreden (yaklaşık 5 adım) daha kısadır.
Sizin makinenizin flaş etki mesafesi nedir? Makinenizin kullanım kılavuzuna bakın. Bulamadınız mı? O zaman işi şansa bırakmayın. Çekeceğiniz nesneden 3 metreden daha fazla uzaklaşmayın.
IŞIĞA DİKKAT EDİN
Fotoğrafını çektiğiniz nesneden sonra fotoğrafın en önemli unsuru ışıktır. Işık, çektiğiniz fotoğraftaki her şeyin görünümünü etkiler. Anneannenizi çekerken, yandan vuran parlak gün ışığı kırışıklıkları belirginleştirir. Oysa bulutlu bir günün loş ışığı aynı kırışıklıkları gizler.
Çektiğiniz nesne üzerine fazla ışık düşmesini istemiyor musunuz? O halde ya kendiniz yer değiştirin ya da çektiğiniz nesnenin yerini değiştirin. Manzara fotoğrafı çekerken, ışığın kavuniçine çaldığı ve bütün arazi boyunca uzanıp gittiği sabahın erken ya da akşamın geç saatlerini deneyin.
DİKEY RESİMLER ÇEKMEYİ DENEYİN
Fotoğraf makineniz dikey duramıyor mu? Dikey fotoğraf çekmek için yana doğru hiç yatırmadıysanız elbette duramaz. Dikey bir fotoğrafta her tür nesne daha iyi görünür. Sarp kayalar üzerindeki bir deniz fenerinden Sultanahmet Camisinin minaresine, bahçede zıplayıp duran 4 yaşındaki yeğeninize kadar her şey. O halde bundan sonraki denemenizde fotoğraf makinenizi yana yatırıp dikey bir iki resim çekmeye özen gösterin.
YÖNETMEN GİBİ DÜŞÜNÜN
Fotoğraf çekerken denetim sizde olsun; fotoğrafların kalitesinin ne kadar arttığını siz de görün. Yalnızca bir fotoğrafçı gibi değil, bir film yönetmeni gibi hareket edin. Film yönetmeni her şeyi kontrolünde tutan kişidir.
Yer seçimini yönetmen yapar: “Herkes arka bahçeye çıksın.”
Aksesuarları yönetmen seçer: “Kızlar, eteklerinizi düzeltin.”
İnsanları yönetmen organize eder: “Şimdi biraz daha yaklaş ve sağa doğru eğil.”
Fotoğraf çekerken çoğu zaman bu kadar müdahaleci olmanız gerekmez fakat ne demek istediğimizi anlamışsınızdır: Fotoğraf çekerken kontrolü bırakmayın ki, kendi fotoğraflarınızın güzelliği de size ödül olsun.
FOTOĞRAFI DÜŞÜNEREK ÇEKİN
Bu, belki de diğer bütün maddelerin toplamı olan bir konu. Düşünerek çekilen pozlar hem fotoğrafçılık birikimini artırır, hem bu çekimlerin tecrübî yorumlarını yapmayı sağlar, hem de zaman ve enerji maliyetlerini düşürür. Fotoğrafçılığı “rastgele çekim” havasında değil de, “düşünerek çekim” havasında yapmanız, size ve çektiğiniz karelere çok şey katacaktır…
Aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenin ve makineyi alarak çekimlere başlayın:
1. Fotoğraf makinesi alırken nelere dikkat etmeliyiz?
2. Beyaz ayarı nedir?
3. Diyafram nedir?
4. Pozlandırma nedir?
5. Alan derinliğini etkileyen faktörler nelerdir?
6. Hareketli fotoğraf çekiminde enstantane ayarları nasıl yapılır?
7. Ters ışıkta fotoğraf çekin
8. Reflektör kullanımını öğrenin
9. Poza müdahale nedir?
10. Objektif ne işe yarar?
11. Makro çekim uygulaması nedir?
12. Dijital ve analog makineler arasındaki farkı öğrenin
13. Işıkla boyama nasıl yapılır?
14. Odak uzaklığı nedir?
15. Panning tekniği nedir?
İyi bir fotoğrafçı olmak istiyorsanız, size gereken şey yalnızca biraz bilgi ve tecrübe...
Fotoğraf çekimi için bazı mühim ipuçlarını vermeden önce, ana kuralı hatırlatalım: Fotoğraf makinenizi her vakit yanınızda bulundurun. Çünkü bazı anlar vardır ki, on senede bir ancak karşılaşabilirsiniz. Bunu unutmayın ve aşağıdaki bilgileri okuduktan sonra, makinenizi alıp harika fotoğraflar çekmeye başlayın.
Fotoğrafçı, sistemli bir yaklaşımla hareket ettiği sürece, öğrenme vetiresi hızlandırılabilir. Rastgele çekim yapmaktansa, her fotoğrafçı kendisi için bir öğrenme tecrübesi dönemi oluşturmalıdır. Her bir değişikliğin görüntüyü nasıl etkilediği tam olarak öğrenilene kadar malzemeler ve fotoğraf makinesinin bütün özellikleri tek tek tecrübe edilmelidir.
Fotoğrafçı işe öncelikle aynı konuyu farklı objektiflerle, sonra da aynı objektifle farklı mesafelerden görüntülemekle başlayabilir. Böylelikle objektifin odak uzaklığı ve mesafenin görüntüyle nasıl bir ilişki içinde olduğu üzerine bilinmesi gereken her şeyi öğrenip tecrübe kazanacaktır.
FOTOĞRAFINI ÇEKTİĞİNİZ KİŞİNİN GÖZÜNE BAKIN
Gerçek hayatta olduğu gibi, fotoğraf çekerken kişinin gözünün içine bakmak arada bir bağ oluşturur. Birinin fotoğrafını çekerken, makineyi kişinin göz seviyesinde tutun. Çocuklar söz konusuysa, bu, onların boyuna inmeniz gerekiyor demektir. Çektiğiniz kişinin her zaman makineye bakması gerekmez. Tek başına göz seviyesi açısı sizi resmin içine çeken kişisel ve davetkâr bir his meydana getirir.
SADE BİR ARKA PLAN KULLANIN
Sade bir arka plan, fotoğrafını çektiğiniz objenin daha iyi görüntülenmesini sağlar. Makinenizin vizöründen bakarken çektiğiniz objenin çevresini inceleyin. En sevdiğiniz yeğeninizin kafasından çıkan antenler, kulaklarından sarkan arabalar olmaması için özen gösterin.
DIŞ MEKÂNDA FLAŞ KULLANIN
Parlak gün ışığı, yüzde istenmeyen derin gölgeler oluşturabilir. Yüzü aydınlatmak için flaş kullanarak gölgeleri yok edin. Güneşli havalarda insan resmi çekerken flaşınızı açmayı unutmayın. Dolgu flaşı veya tam flaş modunu seçebilirsiniz. Fotoğrafını çektiğiniz kişi en fazla 1,5 metre uzaklıktaysa dolgu flaşı, daha uzaktaysa tam flaş modu gerekebilir. Dijital bir fotoğraf makinesiyle sonuçları incelemek için fotoğraf görüntüleme panelini (LCD ekran) kullanın.
Bulutlu günlerde varsa sürekli flaş modunu seçin. Flaş insanların yüzünü aydınlatır ve yüz hatlarının öne çıkmasını sağlar. Bulutlu günlerin hafif ışığı bazen hoş sonuçlar verebildiğinden, flaşsız olarak da fotoğraf çekmeyi de tecrübe edebilirsiniz.
YAKINA GİDİN
Fotoğrafını çektiğiniz nesne arabadan daha küçük bir objeyse, deklanşöre basmadan bir, iki adım yaklaşıp zoom (zum) kullanın. Maksadınız fotoğraf karesini fotoğrafını çektiğiniz objeyle doldurmak olmalı. Yakın çekimle, kalkmış bir kaş ya da serpiştirilmiş çiller gibi anlam katacak ifadeler yakalayabilirsiniz.
Ancak fazla yakına giderseniz fotoğrafınız bulanıklaşır. Çoğu fotoğraf makinesinin en yakın odak mesafesi yaklaşık 90 cm ya da makinenizden bir adım uzaklıktadır. Fotoğraf makinenizin en yakın odak mesafesinden (emin olmak için makinenizin kullanım kılavuzuna bakabilirsiniz) daha yakına giderseniz fotoğraf bulanık çıkar.
FOTOĞRAFINI ÇEKTİĞİNİZ OBJEYİ TAM ORTALAMAYIN
Sahnenin tam ortası, gösteri yapan kişi için bulunmaz bir yerdir. Ancak, fotoğraf karenizin tam ortası için aynı şeyi söylemek doğru değil. Çektiğiniz nesneyi fotoğraf karesinin tam ortasından hafif yana kaydırarak, fotoğrafınıza hayat verin. Vizörünüzde karelerden oluşan bir oyun tahtası olduğunu farzedin. Fotoğrafını çektiğiniz nesneyi tahtadaki karelerden birine yerleştirin ve deklanşöre öyle basın.
Otomatik odaklı bir fotoğraf makineniz varsa, bu tür makinelerin çoğu vizörün ortasında bulunan nesneye odaklanacağından, hedefi kilitlemeniz gerekir.
ODAĞI KİLİTLEYİN
Çektiğiniz obje, fotoğrafın tam ortasında değilse net bir fotoğraf elde edebilmek için odağı kilitlemeniz gerekir. Otomatik odaklı fotoğraf makinelerinin çoğu fotoğrafın merkezinde ne varsa ona odaklanır. Ancak fotoğraf kalitesini artırmak için çoğu zaman çektiğiniz nesneyi tam ortadan hafif yana kaydırmanız gerekir. Bulanık bir fotoğraf çekmek istemiyorsanız, önce çektiğiniz nesne tam ortadayken odağı kilitlemeli, ardından da nesne ortadan yana kayacak şekilde kompozisyonu değiştirmelisiniz.
Odağı genellikle üç adımda kilitleyebilirsiniz. Önce, nesneyi tam ortaya yerleştirin ve deklanşörü yarım basılı halde tutun. İkinci olarak, deklanşör hâlâ yarım basılı halde makinenizi oynatarak nesneyi ortadan yana kaydırın. Üçüncü ve son olarak, fotoğrafı çekmek için deklanşöre tam olarak basın.
FLAŞINIZIN ETKİ MESAFESİNİ ÖĞRENİN
Flaş kullanılırken yapılan en yaygın hata, flaşın etki mesafesi dışındaki nesneleri çekmektir. Bu neden yanlıştır? Çünkü flaşın tesir mesafesinin uzağından çekilen fotoğraflar karanlık olacaktır. Birçok fotoğraf makinesinde flaşın maksimum tesirli olacağı mesafe 4,5 metreden (yaklaşık 5 adım) daha kısadır.
Sizin makinenizin flaş etki mesafesi nedir? Makinenizin kullanım kılavuzuna bakın. Bulamadınız mı? O zaman işi şansa bırakmayın. Çekeceğiniz nesneden 3 metreden daha fazla uzaklaşmayın.
IŞIĞA DİKKAT EDİN
Fotoğrafını çektiğiniz nesneden sonra fotoğrafın en önemli unsuru ışıktır. Işık, çektiğiniz fotoğraftaki her şeyin görünümünü etkiler. Anneannenizi çekerken, yandan vuran parlak gün ışığı kırışıklıkları belirginleştirir. Oysa bulutlu bir günün loş ışığı aynı kırışıklıkları gizler.
Çektiğiniz nesne üzerine fazla ışık düşmesini istemiyor musunuz? O halde ya kendiniz yer değiştirin ya da çektiğiniz nesnenin yerini değiştirin. Manzara fotoğrafı çekerken, ışığın kavuniçine çaldığı ve bütün arazi boyunca uzanıp gittiği sabahın erken ya da akşamın geç saatlerini deneyin.
DİKEY RESİMLER ÇEKMEYİ DENEYİN
Fotoğraf makineniz dikey duramıyor mu? Dikey fotoğraf çekmek için yana doğru hiç yatırmadıysanız elbette duramaz. Dikey bir fotoğrafta her tür nesne daha iyi görünür. Sarp kayalar üzerindeki bir deniz fenerinden Sultanahmet Camisinin minaresine, bahçede zıplayıp duran 4 yaşındaki yeğeninize kadar her şey. O halde bundan sonraki denemenizde fotoğraf makinenizi yana yatırıp dikey bir iki resim çekmeye özen gösterin.
YÖNETMEN GİBİ DÜŞÜNÜN
Fotoğraf çekerken denetim sizde olsun; fotoğrafların kalitesinin ne kadar arttığını siz de görün. Yalnızca bir fotoğrafçı gibi değil, bir film yönetmeni gibi hareket edin. Film yönetmeni her şeyi kontrolünde tutan kişidir.
Yer seçimini yönetmen yapar: “Herkes arka bahçeye çıksın.”
Aksesuarları yönetmen seçer: “Kızlar, eteklerinizi düzeltin.”
İnsanları yönetmen organize eder: “Şimdi biraz daha yaklaş ve sağa doğru eğil.”
Fotoğraf çekerken çoğu zaman bu kadar müdahaleci olmanız gerekmez fakat ne demek istediğimizi anlamışsınızdır: Fotoğraf çekerken kontrolü bırakmayın ki, kendi fotoğraflarınızın güzelliği de size ödül olsun.
FOTOĞRAFI DÜŞÜNEREK ÇEKİN
Bu, belki de diğer bütün maddelerin toplamı olan bir konu. Düşünerek çekilen pozlar hem fotoğrafçılık birikimini artırır, hem bu çekimlerin tecrübî yorumlarını yapmayı sağlar, hem de zaman ve enerji maliyetlerini düşürür. Fotoğrafçılığı “rastgele çekim” havasında değil de, “düşünerek çekim” havasında yapmanız, size ve çektiğiniz karelere çok şey katacaktır…
Aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenin ve makineyi alarak çekimlere başlayın:
1. Fotoğraf makinesi alırken nelere dikkat etmeliyiz?
2. Beyaz ayarı nedir?
3. Diyafram nedir?
4. Pozlandırma nedir?
5. Alan derinliğini etkileyen faktörler nelerdir?
6. Hareketli fotoğraf çekiminde enstantane ayarları nasıl yapılır?
7. Ters ışıkta fotoğraf çekin
8. Reflektör kullanımını öğrenin
9. Poza müdahale nedir?
10. Objektif ne işe yarar?
11. Makro çekim uygulaması nedir?
12. Dijital ve analog makineler arasındaki farkı öğrenin
13. Işıkla boyama nasıl yapılır?
14. Odak uzaklığı nedir?
15. Panning tekniği nedir?